22 Şubat 2009 Pazar

Sultan İkinci Mahmud

Íkinci Mahmud Ístanbul'da dogdu. Diger padisahlar gibi kuvvetli bir tahsil gördü. Tahta çiktiginda 23 yasinda idi. Ücüncü selim'in, ögrenimine bizzat önem vererek yetistirdigi kiymetli bir sahsiyetti. Hattat, bestekâr ve sairdi. (Adlî) mahlasiyla siirler yazmistir. Cesur, temkinlí, sabirli ve azimli bir tabiata sahipti.
Dagilan Nizam-i Cedid askerinin yerine Sekbân-i Cedid askeri teskilâtini kurdu. Cok geçmeden âsiler ayaklaninca, bu ocagi kendiliginden dagitti.
1808'de ayakÍanan âsîler, Alemdar Mustafa Pasa'yi öldürdüler. 1812'de Ruslarla Bükres Antlasmasi yapildi.
1813 senesinde, Mekke ve Medine'de mukaddes yerlere hakaretlerde bulunan Vehhabiler temizlendiler. Osmanli Ímparatorlugu yikilincaya kadar bir daha huzursuzluk çikaramayacak hale getirildiler.
1821'de Yunan Íhtilâli oldu. Binlerce sivil halk öldürüldü.
1826'da Yunan ihtilãli bastirildi. Yeniçeri Ocagi, Seyhülislâmin fetvasi, ulemâ sinifi, asker ve halkin ayaklanmasi ile tamamen ortadan kaldirildi. Bu olaya tarihçiler Vak'ay-I Hayriye diye isim verdiler. 1827'de Rus savasi yeniden basladi. 1829'da Edirne Anlasmasi yapildi.
1831 ve 1839'da Misir isyanlari oldu. 1839 senesinin Temmuz ayinda Íkinci Mahmud vefat etti. Hayati boyunca ugrasmis oldugu elîm hadiselerin tesiriyle üzüntüden verem olmus ve bu hastaliktan vefat etmisti. Cenazesi Divanyolundaki türbesine defnedildi. (Allah rahmet eylesin)
Íkinci Mahmud her sahada çok genis çaIismalarda bulundu. Bir çok yeni mektepler açti. Büyük binalar insa ettirdi. Istanbul'daki bütün büyük camilerin tamirini yaptirdi. Unkapani Köprüsü de onun zamaninda yapildi. Mekke-i Mükerreme'de bir medrese yaptirdri ve Mescid-i Aksa'yi da tamir ettirdi.
Sümbülzãde Vehbi ve Keçecizãde lzzet Molla Efendi bu devirde vefat etmislerdir.
Erkek çocuklarr : Abdülmecid, Abdülaziz, dört adet Ahmed isimli sehzade, Bayezid, Abaülhamid, Süleyman, Mehmed, Murad, Nizameddin, Mehmed, Abdullah, Osman.
Kiz çocuklari : Emine Sultan, Hamide Sultan, Hayriye Sultan, Sah Sultan, Saliha Sultan, Ayse Sultan, Atike Sultan, Fatma Sultan, Münire Sultan, Fatrna Sultan, Mihrimah Sultan, Adile Sultan.

Dördüncü Mustafa

Dördüncü Mustafa Ístanbul'da dogdu. Yetismesi ile annesi mesgul oldu. Íyi bir tahsil yaptirildi. Diger padisahlar gibi o da hatta calisti. Gayet güzel yazilari vardir. Osmanogullari icinde Besinci Murad'dan sonra en az padisahlik yapanlardan birisidir.
Kabakçi Mustafa, Üçüncü Selim'in yenilesme hareketlerine karsi koyup mani olmak maksadi ile Üçüncü Selim'in de merhametinden istifade edince, Ücüncü Selim'i tahttan indirmisti Bunun üzerine âsîler tarafindan Dördüncü Mustafa padisah yapildi. Ãsîler pek çok mühim mevkileri ellerine geçirdiler. Üçüncü Selim tarafindan kurulmus olan Nizam-i Cedid'in ileri gelenleri Ruscuk'ta bulunan Alemdar Mustafa Pasa'nin yaninda toplandilar. Alemdar Mustafa Pasa büyük bir kuvvet halinde Ístanbul'a gelerek âsîleri temizledi ki, Üçüncü Selim'in sehid edildigi ögrenildi. Bunun üzerine Íkinci Mahmud'u tahta çikardi.
Dördüncü Mustafa zamaninda Ruslarla savasa devam edildi.
Dördüncü Mustafa bìr yil iki ay saltanatta kaldi. Íkinci Mahmud tahta Cikinca Topkapi Sarayinin bir dairesinde oturmaya mecbur edildi. Bazi kimselerin Íkinci Mahmud'u indirip, Dördüncü Mustafa'yi tahta çikarmayi tasarlamalari üzerine, ulemadan fetva alinarak öldürüldü. Cenazesi babasi Birinci Abdülhamid'in Bahçekapisindaki türbesine defnedildi. (Allah rahmet eylesin).
Vapurun icadi bu zamanda olmustur.
Emine Sultan isminde bir kiz çocugu var

Üçüncü Selim

Üçüncü Selim Ìstanbul'da dogdu. Sarayda çok güzel bir Sekilde yetistirildi. Edebiyata ve güzel yazi yazmaya çok merakli idi. Yazmis oldugu hat ve levhalardan bazilari cami ve türbelerde asilmistir.
Arapça ve Farsça lisanlarina fevkalade vakifti. Çok merhametli ve nazik tabiatli idi.
Devrinde olan mühim hadiseler: 1791 'de Avusturya ile Zistovi, 1792'de de Rusya ile Yas anlasmasi yapildi.
1793'de Nizam-i Cedid askerî teskilâti kuruldu.
1798'de Napolyon'un Misir'a saldirmasiyla, Fransa ile savas basladi.1799'da Rusya ve Ìngiltere ile ittifak yapildi.
Napolyon'a karsi meshur Akka müdafaasi yapildi. Cezzar Ahmed Pasa Misir'da Fransizlara boyun egdirdi. Bazi iddialara göre Napolyon bu devirde müslüman oldu.
1801'de Fransizlar Misir'i mecburen bosalttilar. 1802'de Fransa ile Paris Anlasmasi yapildi.
Ayni senelerde Arabistan'da (Vehhabilik) isimli bãtil mezhebin faaliyetleri görüldü. Vehhabiler üç ay müddetle Mekke'yi ve Medine'yi isgal ettiler. Bütün mübarek sahsiyetlerin kabirlerine hakarette bulundular, yakip yiktilar.
1806'da Sirp ihtilãli oldu ve Ruslarla savas basladi.
1807'de Kabakçi ihtilâli oldu. Bu ihtilâlle Üçüncü Selim tahttan indirildi. Bir sene sonra da 46 yasinda iken sehid edildi. (Allah rahmet eylesin.)
Dini, vatani ve milletine çok düskün olan Üçüncü Selim, ayni zamanda sairdi. Kirim'in Ruslarin eline geçtìginde su içli misralari söylemistir
Kalalim mi kiliç altinda öyleOturmak dinimizde var mi böyle Esir etmis nice tatari bir bir Kirim Rusya'da kalsin mi söyle OI Moskof'tan varip öcüm alayim Ya düsman içre helâk olam söyle.
Telgraf ve Litografya bu devirde ìcad edilmistir.
Çocugu yoktu.

Birinci Abdülhamid

Birinci Abdülhamid Ìstanbul'da dogdu. Annesi ona kuvvetli bir tahsil yaptirdi. Zamanindaki mevcut tarihlerin hepsini gözden geçirdi. Hat sanati ile de mesgul oldu. Cok hassas ve nazik bir insandi. Zamaninda bir çok islahat ve imar hareketlerinde bulunmustur.
Osmanli Devleti'nin gerilemeye basladigi bir zamanda padisahlik yapmasi onun sahsiyetine gölge düsürmemistir. Tahta Ciktiginda geleneklerin disina çikarak cülus bahsisi dagitmadi.
Devrindeki bazi mühim hadiseler: 1775'de Ìran savasi basladi ve 1779'da bitti. Taraflarin kan akitmaktan baska hiç bir menfati olmadi.
1787'de Almanya ile savas basladi. AImanlar çok ümitlerle girdikleri bu savasi kaybettiler.
1779'da Aynalikavak Anlasmasi yapildi. 1783'de Kirim Hanligi sona erdi.
1787'de Rusya ile yeniden savasa girildi. 1788'de Almanya'ya karsi Sebes Zaferi elde edildi. Bu zaferden sonra Birinci Abdülhamid'e Gazi ünvani verildi.
Alman harbinde düsen, Özi faciasi meydana geldi ki, bu kaleyi ellerine geciren AImanlar tek fert birakmadan sivil ve asker bütün halki öldürdüler. 25.000 nüfusu olan Özi halkini tamamen imha ederek ellerine geçirdiler. Birinci Abdülhamid'e bu haber gelince üzüntüsünden felç oldu. Kisa bir zaman sonra da vefat etti. Vefatinda 64 yasini henüz bitirmisti Cenazesi Bahçekapisindaki türbesine defnedildi. (Allah rahmet eylesin.)
Silsile-i Saadât-i Naksibendiyye'den Semsûddin Habîbullah (k.s.) Hazretleri (H. 1195) bu devirde vefat etmistir.
Erkek çocuklari : Dördüncü Mustafa, Ìkinci Mahmud, Murad, Nusret, Mehmed, Ahmed, Süleyman.
Kiz çocuklan : Esma, Emine, Rabia, Saliha, Alimsah, Dürrüsehvar, Fatma, Meliksah,

Üçüncü Mustafa

Üçüncü Mustafa orta boylu, iri gözlü, yassi burunlu ve siyah sakalli idi. Heybetli ve kuvvetli bir vücuda sahipti. Cok iyi bir tahsil yapti. Cok çaliskan ve cömert bir insandi. Bilhassa siirde büyük kabiliyeti vardi. (Cihangir) mahlasiyla yazdigi siirler pek maruftur. Meshur siirlerinden birisi sudur:
Yikilipdur bu cihan sanmaki bizde düzele, Devlet-i çerh-i deni verdi kâmu müptezele. Simdi ebvãb i saadetle gezen hep hezele, Isimiz kaldi hemân merhamet-i Lem Yezel'e.
Astronomi ile mesgul oldu. Ìslâm ve Osmanli tarihlerini gayet genis olarak tetkik etti. Memleketine en büyük felâketin Rusya'dan gelecegini çok iyi bildiginden, müdafaa için geceli gündüzlü çalisarak, her türlü hazirligi yapti. Muharebelerde sarfedilmek üzere iç ve dis hazineyi altin ile doldurmustu.
Tahta çiktiginda 40 yasinda idi. Devletin büyük bir islahata ihtiyaci oldugunu çok iyi bilen ve bu hususta mühím hamleler yapan bir hükümdardi. Süveys Kanali'ni bile açtirmayi düsünüyordu. Fakat is basina getirecek kiymetlí kimseleri bulamamanin üzüntüsü içindeydi.
1766 senesinde olan zelzelede yikilan Fatih ve Eyyüb Sultan Camilerini ve bütün Ìstanbul'u adeta yeniden imar etmistir. Kara ve Deniz Mühendishaneleri onun zamaninda kurulmustur. (1764)
1768'de Rusya ile savas basladi ve 1774 senesinde bitti. Savas neticesinde Kaynarca Anlasmasi yapildi. Büyük ve önemli ölçüde toprak kaybi oldu. Devletin esas gerileme devri de bundan sonra basladi.
Rus savasinda üzüntüsünden hastalanmis ve vefat etmistir. Vefatinda 57 yasina yaklasiyordu. (Allah rahmet eylesin.)
Lâleli Camii 4 sene icinde bu devirde ínsa edildi. Seyh Abdullah Kaskarî bu devirde vefat etmistir ve Eyüp'de medfundur.
Erkek çocuklan : Úçüncü Selim, Mehmed.
Kiz Cocuklan : Sah Sultan, Fatma Sultan, Bekhan Sultan, Fatma Sultan, Hibetullah Sultan

Üçüncü Osman



















Üçüncü Osman Ìstanbul'da dogdu. Terbiyesi ile çok dindar olan annesi mesgul oldu. Çok cömert birisi idi. Fakirlere son derece sefkat gösterirdi. Hattatliga Calisti ve çok güzel yazilar yazdi. Hazreti Peygamberimizin Kademi Seriflerini tersim ederek, yanina bir de tugra yaptiktan sonra, Eyüp Sultan Türbesine hediye etti.
Üçüncü Osman sert, asabî ve tez hüküm veren bir mizaca sahipti. Kadinlara karsi çok dikkatliydi. Sarayda gezinirken, ökçeleri çivili ayakkabi giyer, gezdikçe ayak tikirdilarini duyan kadinlar odalarina kaçarlardi.
Tahta ciktiginda 56 yasina yaklasiyordu.
Zamanindaki mühim hadiseler sunlardir: 1755'te Haliç dondu. Ayni sene Ìstanbul'un Yaridan Cogunun zarar gördügü bir yangin oldu. Bir sene sonra ikinci bir yanginda da 4000'e yakin ev yandi. Birinci Mahmud'un yaptirdigi Nuruosmaniye Camii bu devirde (1755'te) ibadete açildi.
Devrinin Seyhülislâmlari : Feyzullah Zâde Murtaza Efendi, Vassaf Abdullah Efendi, Damadzâde Feyzullah Efendi, Dürrizãde Mustafa Efendilerdir.
Üçüncü Osman 58 yasini geçtigi bir sirada vefat etti. Cenazesi Yeni Camii yanindaki Sultan Mahmud Han'in yanina defnedildi. (Allah rahmet eylesin.)
Reîsül - Hattatiyn Egrikapili Hoca Mehmed Rasim Efendi (H. 1169), Seyh Ekici Mehmed Efendi, Uçüncü Osman zamaninda vefat etmislerdir.
Cocugu yoktu

Birinci Mahmud

Birinci Mahmud kücük yastan itibaren çok kiymetli hocalardan ilim tahsil etmeye basladi. Çok azimkãr ve sebatkâr bir padisahti. Devrindeki en degerli kimseleri secip is basina getirdi. Padisah olduktan sonra ilk önce Patrona Halil ve maiyetindekileri ortadan kaldirdi. Üstün karakterli bir sahsiyetti. "Sebkãti" mahlasiyla siirleri ve ayni zamanda büyük kiymeti haiz besteleri vardi.
Devrinde pek çok sadrazam degismeleri olmustur. 1750 senesinde Ìstanbul'da hem büyük bir yangin ve hem de zelzele oldu. Ìstanbul'un büyük camileri hasar gördü ve derhal tamir ettirdi. Yanginda dükkân ve evleri yananlarin zararlarini kendisi karsiladi. Ev ve dükkãnlari yeniden yaptirip sahiplerine teslim etti.
1737'de Almanya ile savasa baslandi. 1739'da Belgrad Anlasmasi yapildi ve Belgrad alindi. Ìran kesin bir yenilgiye ugratildi. 1736 senesinde Ìran'la Ìstanbul Anlasmasi yapildi. Anlasmadan sonra Ìran'lilar bir çok yerleri geri aldilar. Nihayet savas 1746 senesinde sulh yapilarak neticelendi. Ìran'lilar aldiklari yerlerì geri verdiler. Caferî Mezhebinin Besinci mezheb olmasi teklifi bu devirde Osmanli Devleti tarafindan katiyetle reddedildi.
Birinci Mahmud devrinde Osmanli Ìmparatorlugu'nun topraklarinin genisligi 15.538.000 km. kare idi.
Büyük âlim ve Mektûbat-i Serîfe'nin mütercimi Müstakiymzâde Süleyman Saadeddiyn Efendi, Tokatli Emin Efendi ve Ressam Levni bu devirde yasamis büyüklerdir.
Birinci Mahmud 58 yasini geçtigi bir sirada vefat etti ve Yeni Camii yanindaki babasinin türbesine defnedildi. (Allah rahmet eylesin.)
Seyh Abdül Ganî Nablusî (H. 1144), Hattat Seyyid Abdullah Efendi, Reîsü'I - Kurra ve Ìmam Fil Hadis Yusuf Efendi Zâde bu devirde vefat etmis zatlardir.
Çocugu yoktu.